Kesme çiçeklerin
süs bitkileri içinde özel bir yeri vardır. Kesilerek
toplanan
ve
buket, sepet, çelenk yapımında kullanılan
çiçeklerdir. Kesme çiçekler,
dünyada
en çok satılan ve ticareti en fazla yapılan
süs bitgilleridir.
Dünya süs bitkilerinin ticaretinin yarı
sı
kesme
çiçeklere aittir.
Gruplandırı
lması
Çoğaltma
durumlarına göre
kesme
çiçekler 3 gruba ayrı
lır.
# Soğanlı
kesme
çiçekler
# Aşı, çelik veya
doku
kültürü
ile çoğaltılanlar
#
Tohumdan çoğaltı
lanlar
Soğ
anlı
kesme
çiçekler
Bu
çiçeklerde
çoğaltma genellikle toprak altındaki
soğan, yumru ve rizomlarla olur.
Lale,
Lilium, Frezya, Glayöl ön sı
rada yer alır.
Aşı, çelik veya doku
kültürü ile
çoğaltılanlar
Bunların çoğaltılması genellikle
köklendirilmiş
çelikler veya aşı ile olur. Kesme gül,
karanfil, kasımpatı
ve
gerbera en önemlilerindendir.
Tohumdan
çoğaltılanlar
Bu guruptan yer alan
çiçekler genellikle tohumdan yetiştirilir. Şebboy, Lisianthus,
Hüsnüyusuf, Statis Ve Aster önemli olanlardır.
Kesme çiçeklerde zamanlama
Kesme çiçekler içinde her
çiçek türünün istekleri ve yeti?
?
tirme
yöntemleri farklıdır. Ekim zamanları farklıdır, ama hepsi
için
geçerli olarak bir nokta vardır:
Kesme
çiçekler genellikle Kış aylarında (
Kasım
– May?
?s arası) yüksek fiyatla satılırlar. Bu
nedenle kesme
çiçekler kış aylarında
çiçek kesecek
?
?ekilde yetiştirmek gerekir.
Bir çok
çiçek
türünde dikimden veya uç
kı
rımından sonra
çiçek kesilmeye kadar geçen
zaman
araştı
rmalarla buluşmuştur. Ekim-dikim buna göre ayarlanır.
Lale, Frezya,
İris gibi bazı soğanlı bitkilerin soğanları özel sıcakl?
?klarda
muamele
edilerek normal mevsimden 1,5-2 ay önce
çiçek
açması sağlanır.
Örneğin, karanfil
fideleri Ocak-Şubat aylarında dikilirlerse,
bunlardan ilk el çiçekler
Temmuzda, ikinci el
çiçeklerde Şubatta kesilirler.
Mayıs
da dikilirlerse ilk el çiçekler Eylül-
Ekim
aylarında, ikinci
el çiçekler ise Mart–Nisan
aylarında
kesilirler.
Glayöl soğanları dikiminden 2,5-3 ay sonra
çiçek
açarlar, Frezya soğanları Eylül
ayında dikilir ve Aralık ba?
?ı
ndan itibaren 3 ay boyunca sera 15
0C’da tutulursa (ısıtılırsa)
Şubat’ta
çiçek açar, sera ısıtı
lmazsa
Mart ortası
–Nisanda çiçek
açarlar,
Eylül
ayında dikilen Kasımpatı fidelerine 4-5 hafta
günde 4 saat ek
ı?
?ık verilirse çiçekleri Şubat
ayında açar. Lale
soğanları Ağustos ortasından Kasım ortasına
kadar 50C’da
tutulur ve
Kasım ortasında dikilirlerse
çiçekleri Aralık ve
Ocak aylarında
açar.
Bunlar gibi pek
çok uygulama ile
kesme
çiçeklerin
çiçek açma
zamanları ayarlana bilir.
Çiçek açma zamanlarını
ayarlamak kesme
çiçek yetiştiriciliğinde çok
önemlidir.
Kesme
çiçeklerin
yetiştirme yerleri
Kesme
çiçekler genellikle plastik
veya
cam
örtülü seralarda yetiştirilirse de iklimin uygun
olduğu
zamanlarda ve yaz aylarında açık tarlalarda da yetiştirilirler.
Glayöl, Statis, Hüsnüyusuf bunlara bir
örnektir.
Kesme
çiçeklerin
toprak istekleri
Kesme
çiçeklerin yetişeceği
topraklar:
# Milli-
tınlı
ve süzek olmalıdır.
#
Toprağın asitliliği pH 6,5-7,5
arasında yani nötr olmalıdır.
# Organik maddesi zengin
yani
çiftlik gübresi (yanmış
ahır gübresi) bol
olmalıdı
r.
# Azot, fosfor, potas ve
kireç ve diğer mikro
besin maddeleri
dengeli olmalıdır. Noksan olan
maddeler tamamlanmalıdı
r.
# Toprağ
ın drenajı mutlaka iyi
olmalı ve verilen fazla su ak?
?p gidebilmelidir. Kesme
çiçekler
en iyi su durmayan yerlerde
yetişir.
Toprak
hazırlığı
Çiçek
yetiştirmeye uygun olan
topaklarda kesme
çiçek yetiştirmek
için toprak iyi ş
ekilde
sürülerek veya bel ile işlenerek
kabartılır.
Yabancı otlar, kökler temizlenmeli,
kesekler
parçalanmalıdır. Temel gübre olarak verilmesi gereken
potaslı ve fosforlu gübreler ve çiftçilik
gübresi
çapadan önce verilerek çapa
makinesi
(Rotovatör)
ile toprağa karıştırılmalıdır.
Eğer yeni sera
kurulacak ise
sürülmüş toprağ
ın üzerine sera
kurulur.
Sera önceden kurulmuş ise toprak iş
lemesinden sonra dikim
için tavalar ve yolların yapımına
geçilir.
Sera içinde tava ve yolları
yaparken tavalara
genellikle 1.0-1.2 geniş
lik ve 20-30 m uzunluk verilir. Tavalar arası
nda yollar ise
0,5 m. genişlikte olmalıdır.
Yollar ve tavalar iplerle ayrılır, tavalar
tırm?
?k ile tesviye edilir ve dilime hazır hale
getirilir.
Dikilecek olan fide veya fidanlar uygun aralıklar
verilerek tavalara dikilir ve
hemen can suyu verilir. Tavalara dana burnu için haz?
?rlanmış
kepekle
karıştırılmış yem serpilir.
Buradaki
önemli nokta dikimden önce hastalık ve
nematodlardan ş
üphe ediliyorsa toprak ilaçlaması yapılmalıd?
?r. Gerbera
gibi
hastalıklara duyarlı bitkiler dikilecek ise toprak ilaçlaması
mutlaka
yapılmalıdır. Toprak ilaçlaması ile topraktaki hastalık
etmenleri,
nematodları ve yabancı ot tohumları öldüğ
ü
için dikilen bitkiler daha rahat
büyürler.
Dikim sonrası bakım
işlemleri
Kesme
çiçeklerin bakım işleri
arasında sulama,
gübreleme,
ilaçlama gibi işlerin yanında
yazın seraların
gölgelemesi kış
aylarında da don olaylarının
önlenmesi ve
seraların havalandırı
lması en başta gelen iş
lerdendir.
Yazın
gölgeleme ile sera
içi sıcaklık azaltılır,
kışın
havalandırma ile sera
içindeki durgun ve nemli hava dış
arıya atılarak
bitkilerin daha
rahat büyümeleri sağlanır. Aynı
zamanda bazı
hastalı
kların gelişmesi önlenmiş olur.
Kesme
çiçek yetiştiriliciliğinde sulama
önemlidir. Toprağ
ın
balçık yapılmadan, azar azar ve sık
sık sulanması bitki
köklerinin daha iyi gelişmesini sağlar. Sulama suyu ile
yapılacak
gübreleme ise, bitki gelişiminin düzenli olması sağ
lanır. Bu
nedenle
seraların sulanmasında genellikle damla sulama sistemlere
kullanılı
r.
Çeşitli hastalık ve zararlılar
diğer
bitkilerde olduğu
gibi kesme çiçeklerde de
görülür.
Bunlara karşı bitki koruma uzmanları
nın
önereceği kimyasal
ilaçlar kullanılır. Ancak
topraktan
gelebilecek hastalıklara karşı
dikimden önce toprak
ilaçlanması yapılmaktadır.
Çok
zor şartlarda yetiştirilen kesme
çiçekler kesilip boylandırı
larak 5-10 veya 20 tanesi bir
araya
getirilip bağlanarak demet yapılır. Hazırlanm?
?ş demetler
içinde su
bulunan kovalara yerleştirilerek 2-4 saat su
çektirilir.
Böylece satı?
?a kadar pörsümeden
canlı
kalmaları sağlanır. Su
çektirilen çiçekler
kutularına yerleştirilerek
çiçek borsası yani mezatlara
gönderilirler.
Çiçeklerin
boylandırılarak demet yapı
lması ayrı bir özen gerektirir. Birinci
kalite
çiçeklerin
arasına sokuşturularak 1-2 bozuk
çiçek tüm demetin
fiyatını düş
ürür. Demetler iyi bağlanmazsa dağılır
ve fiyatı
düşer.
Hasatta
çiçeklerin
kesim devresi çok önemlidir.
Tam
olgunlaşmadan kesilen
çiçekler iç pazarda
satılmaz,
çok
geç kesilenlerin de vazo
ömürleri kısa olur.
Bu nedenle
çiçekler
tam zamanında kesilmelidir.
Kesme
çiçeklerde kesim zamanı türlere
göre
değişiktir. Gül tam açılmadan, gonca halinde
kesilir.
Lilium,
Glayöl, Lale, İris gibi çiçekler renk
görüldüğü zaman hemen kesilmelidir.
Karanfiller
renkli yaprakları tam açıldığı zaman kesilir. Ancak
ihracat
için kesilecek karanfiller daha erken, fırça
döneminde
kesilir.
Demetlerdeki
çiçek sayıları
her
çiçek
türünde farklıdır. Gül
ve
karanfiller 20 tanesi bir
arada bağlanır. Lale Firezya, Glayöl gibi
çiçekler
10’lu bağlanır. Liliumların iki tanesi,
Şebboy
ve Kasımpatları
nın ise beş tanesi bir demet olur.
Kesilip
demet yap?
?lıp su çektirilen çiçekler
plastik
çiçek kutularına yerleştirilir.
Çiçekleri
kutulara koymadan önce kutu
içi
kağıtla bağlanır. Kutu
çiçekle
doldurulduktan sonra
üzerine de kağıt kaplanarak
kutunun kapağı
kapatılır. Kutunun
üzerine üreticinin adı ve
kooperatifteki
kod numarası yazılır
ve kutunun gideceği (satılacağı) mezat
adı da
yazılarak kutular toplama
merkezlerine bırakılır.
Buradan kooperatiflerin
kamyonları alarak üzerinde yazılı
mezada
bırakılır. Orada satı
lan çiçeklerin faturası
nı ve boş
kutuyu bir gün
sonra geri getirirler. Üretici faturadan
malının
kaça satıldı
ğını öğrenir 1-2 ay sonra da
parasını alır.
Kesme
çiçek üreticisi, malı
nı bu şekilde satabilmek
için çiçek
kooperatiflerinden birisine ortak
(üye)
olmak zorundadır.
01/09/2008 19:34 
isparta 
447
