Karanfil standart ve sprey olmak üzere iki sınıfa ayrılır. Standart karanfil çiçek sapı ucunda tek ve iri bir çiçek oluş turur. Sprey çeşitler ise, bir çiçek sapında birden çok ve standarta göre daha küçük çiçek verirler.

Üretici hangi çeşidi yetiştireceğine önceden karar verip, fidelerini sipariş etmelidir. Pazar durumuna göre renk ve çeşit seçimi yapılmalıdır. Örneğin; Batı Avrupa ülkeleri sprey, Doğu Avrupa ülkeleri ise standart çeşitleri tercih etmektedirler.

KARANFİLİN YETİŞTİRME İSTEKLERİ

Toprak:

Karanfil her türlü toprakta yetişebilir. İyi drenaja sahip, geçirgen, hafif (%20 kil, %30-50 mil, % 30-50 kum), hava-su dengesi yeterli olan, organik maddece zengin 60 cm derinlikteki topraklarda en iyi sonucu verir. Ayrıca, toprağın yabancı ot tohumlarından temizlenmiş olması istenir. Toprak Phsı 6.0 -7.0 arasında olmalıdır. pH 5.5tan düşük olduğunda solgunluk hastalıkları görülür. pH yüksek olduğunda ise demir, mangan, çinko gibi besin elementlerinin alımı güçleşir.

Sıcaklı k:

Sı caklık, karanfilde büyümeyi, geli? ?meyi, çiçek oluşumunu, çiçek, yaprak ve sapın şeklini, çiçek kalitesini, rengini, çiçeklerin vazo ömrünü etkilemektedir. 7°Cnin altındaki sı cakl? ?klar çiçek oluşumunu ve kalitesini olumlu yönde etkilemesine karşın gelişmeyi, büyümeyi yavaşlatır. Kı ş? ?n 11-12°C gece sıcaklıkları ile 16- 18°C�lik gündüz sıcaklıkları en uygun gelişmeyi sağlar. Karanfil, fidelerin dikimden sonra ilk tutum devresi hariç, yüksek sıcaklı klardan hoş lanmaz. Yüksek sıcaklık zayıf büyüme ile küçük çiçeklere neden olur.

Karanfil -3°Cye kadar zarar göstermeden dayanabilir. Bu nedenle genelde ısıtma yapılmaksızın yetiştirilmesine kar? ?ı n, ısıtma yaprak hastalıklarını azaltır, gelişmeyi hızland? ?rır. Şafak vaktinden önce dış ortama göre 5- 10°C sı caklık art? ?rıcı 2-4 saatlik ısıtma en ekonomik ı sıtma şeklidir. Karanfilde görülen kaliks çatlamasının (patlak çiçeğin) ana nedenlerinden biri de ani sıcaklık değiş mesidir. Bir saatlik süre içinde 5.5°Cden fazla değişimin olması kaliksi çatlatır.

Işık:

Işı k, karanfilin gelişmesi ve çiçeklenme kalitesi üzerine etkilidir. Yaz aylarında ı şık yoğunluğunun çok fazla artması, sı caklığı da artı rmaktırır. Bunun sonucunda çiçek rengi açılır, kalite düşer, çiçekler küçülür. Bu dönemde gölgelendirme ile ışığın seraya girişi engellenmelidir. Kış ayları nda ışık az, günler kısa olduğu için ilave ı ş ıklandı rma (m²50W/m²-3 saat) yapı lırsa çiçeklenme hızlanır.

Nem:

Sera içi neminin aşırı olması, örtü yüzeyinde yoğunlaşması istenmeyen bir durumdur. Nemin artması halinde, hastalıklar artar. İyi bir havalandırma ile bu sorun önlenmelidir.

    &a mp;n bsp;   

    &a mp;n bsp;    Toprak İşleme ve Temel Gübreleme

Karanfilde kılcal kökler toprağın özellikle üst 30 cmlik kısmında yoğunlaş maktadır. Bu derinlikteki toprak tabakasının çok iyi işlenmesi gerekmektedir. Toprak öncelikle 30-40 cm derinlikte iki-üç kez sürülür.

Temel gübreleme toprak analizlerine göre yapılmalıdır. Analiz yapılmamış ise, m²ye 10-25 kg yanmış eski ahır gübresi ile 50 kg/da potasyum sülfat (K₂SO₄) ve 50 kg/da triple süper fosfat verilir. Dikim öncesi azotlu gübre vermek sakıncalıdır. Çabuk yıkandığından bitki tarafından kullanı lmadan yıkanır. Gübreler toprağa karıştırılır, rotovatör çekilerek tesviye yapılır.

Yetiştiriciliğe başlamadan önce toprak dezenfeksiyonu yapılır. Böylece, topraktan kaynaklanan hastalıklar önlenir. Toprak dezenfeksiyonu yabancı otlara, nematodlara kar? ?ı da etkilidir. Dezenfeksiyon işlemi buharla (100°C ve 2 saat) veya kimyasal maddelerle (metil-bromid 50-100 kg/da), basamid, vapam yapılabilir. Uygulamalardan sonra toprak bol su ile yıkanmalı, havalandırılmalıdır.

    &a mp;n bsp;   

        Yetiştirme Yerlerinin Haz? ? rlanması

Yetiştirme yerleri, bir metre geniş liğ inde, 20-25 cm yükseklikte, 20-30 m uzunlukta yapılmalıdır. Yatak yüzeyi yere paralel olmalı, sağı solu çökmemeli, olabildiğince düz olmalıdır. Maksimum verim için serada yatak alanı nın fazla, yol alanının az olması istenir. Ancak, bu durum çalı şmayı güçleştirecektir. Genel olarak sera alanının 1/3ü yolara, 2/3ü ise yetiştirme yerlerine ayrılır. Yolların geniş liğinin 50 cm olması yeterlidir.

    &a mp;n bsp;    Fide Dikimi

Dikim işine geçmeden önce karanfil fidelerinin ortam sıcaklığına gelmesi için soğuk hava deposundan seraya getirilmesi gerekir. Dikimde kullanı lacak fidenin yeterince köklü, standart boyda, soğuk hava deposunda fazla bekletilmemiş olması gerekir.

Dikim mesafeleri; genelde iki çift sıralı dikim yapılır. Sıra üzeri 13-14 cm�dir. Sıra arası 20 cm, çift sıra arası mesafe ise 30 cm olarak, 4 sıralı düzenlenebilir. Hazırlanmış olan yetiş tirme yerleri dikim için silindir veya iplerle işaretlenir.

Dikim sabah erken saatlerde veya akşam saatlerinde hı zlı bir şekilde yapılır. Dikim, yılın her mevsiminde yapılabilse de, dikim zamanı toprağın ve havanın sı cak olması tutumu ve ilk gelişmeyi h? ? zlandırması ve kuvvetli geliştirmesi yönünden yararlı dır. Dikim zamanını kararlaştırılırken, çiçek hasadı nın planlanan tarihi göz önünde tutulur. İzmir ve çevresinde genellikle Nisan-Temmuz arası dönemde dikilir.

Karanfil fidelerinin dikimi mümkün olduğunca yüzeysel yapılır. Derin dikimden kaçınılmalıdır. Dikim gerçek bir dikim değ ildir. Parmakla açılan çukur içine kök topu yerleştirilir. Kı yılarından hafif bastırılı r. Üzerine toprak çekilmez. Dikim sırasında dikkat edilecek diğer konular,

a)     Toprak nemli olmalı (gerekirse dikimden bir gün önce sulanmalı)

b)    Fideler tek tek incelenmeli, hastalıklı ve zayıf fideler dikilmemeli.

c)     Yaz dikimlerinde gölgeleme yapılmalı

d)    Fidenin kök boğazı toprakla temas etmemeli, bu bölgedeki torf ve perlitler görülecek ş ekilde    yüzlek dikim uygulanmalıdır.

e)    Seranın tamam? ?nın dikimi bitmese dahi, dikimden sonra 20 dakika içinde yağmurlama sulama yapılmalıdı r.

        Sulama:

Dikimin ertesi gününden itibaren sulama çok daha önem kazanır. İlk 15-20 gün yalnız yağ murlama sulama uygulanır. Dikimden yaklaşık 15-20 gün sonra yeni kökler toprağa iyice tutunmuş olur. Bu dönemden itibaren damlama sulamaya geçilir. Her yatağa iki sıra damlama çekilmesi yeterlidir. Damlama ile yağmurlama sulama birkaç gün birlikte uygulanır. Daha sonra tamamen damlama sulamaya geçilir.

Karanfilde tutum aşamasından sonra yaprakların ı slanması istenmez. Hava şarlarına ve toprak yapı sına göre sulama sıklığı ve miktarı ayarlanır. Sulamada dikkat edilecek konu fideyi kurutmamak, toprağı da aşırı çamur yapmaktadır.

        Dikimden Hemen Sonra Yapı lan İlaçlamalar

Fide dikiminden sonra ilk görülebilecek hastalık kök boğ azı (Rhizoctinia solani) çürüklüğ üdür. Bunun için dikimden 3-5 gün sonra 1.5-2.0 kg/da 150-200 litre su olacak ş ekilde Rizolex, fidelerin kök boğazına uygulanır.

Phnytum fusarium ve benzeri diğer fide hastalıklarına karşı Maneb-Captan-Benomyl etkili madde içeren ilaçlarla mücadele yapılmalıdır.

    &a mp;n bsp;    

         Uç Alma İşlemi

Karanfil dikildikten sonra tepe uzamaya başlar. Bu dönemde yan kardeşlerin gelişimini sağlamak, böylelikle çiçek verimini artırmak için sürgün ucu dipten itibaren 5-6. yaprak çifti üzerinden elle kırılarak koparı lır. Bu işleme uç alma denir. Uç alma işleminden sonra yaprak koltuklarından yeni sürgünler çıkar. Bu sürgünlerde de ikinci bir uç alma işlemi yapılabilir. Kopma işlemi olmuyor ise, uç alma zamanı gelmemiş demektir.

    &a mp;n bsp;     Destekleme ve Ağ Yapımı

Karanfil bitkisi müdahale edilmeden gelişmeye bırakı lır ise dik olarak büyüyemez. Bu nedenle gövdenin doğru ve dik olarak büyüyebilmesi için desteklenmesi gerekir. Karanfilin desteklenmesi, tel ve ipten yapılmı ş 17x15 cm�lik bölmeli ağ ın bitki üzerine kurulması ile sağlanı r.

    &a mp;n bsp;      Tomurcuk Alma

Standart karanfilin çiçek sapı ucunda tek ve iri bir çiçek oluşturması istenir. Bu nedenle çiçek sapı üzerinde yaprak koltuklarındaki koltuk sürgünleri ve tomurcuklar elle aşağı doğru bükülerek, koparılır. Bu koparma işlemine koltuk sürgünü alma denir. Tepeden itibaren 7-8 boğuma kadar uygulanır. Sprey karanfilde çok sayıda çiçek geliş ebilir. Ortada oluşan ana tomurcuk içini doldurduğunda ve fındık iriliğine geldiğinde sap dibinden koparılır. Geç kalındığında ana tomurcuğ un ayırt edilmesi güçleşir. Karanfilde anne tomurcuk ve koltuk sürgünü oluşumu düzenli değildir. Hasada doğru işlem başlar. Bütün sezon hasat sona erinceye kadar devam eder.

         Gübreleme

Karanfil yetiştiriciliğinde gübreleme sulama ile birlikte ele alınmalıdır. Gübrelemeye damlama sulamayla birlikte dikimden 20 gün sonra başlanır. Miktarı ve uygulama sı klığı toprak karakterine, mevsime, çeşide ve bitkinin gelişme dönemine göre farklıdır. Sulama ve gübreleme sıcak günlerde daha sık, soğuk kış aylarında daha seyrek yapılır.

Fazla gübreleme tuz birikimine yol açar ve toprak dengesini bozar. Bu sebeple, gübreleme toprak analizleri sonucuna göre yapılmalıdır. Gübreleme programı örneği Çizelge 1�de verilmektedir.

Bunun dışında besin maddesi takviyesi bakımı ndan mikro besin maddesi noksanlığını gidermek için yapraktan gübreleme yapılır. Kireçli topraklarda görülen demir, mangan, çinko gibi besin madde eksikliklerinde demir ve iz element içeren gübrelerle yapraktan uygulama yapılı r.

Tuzluluk

Karanfil tuza dayanıklı bitkilerden olmasına rağmen aş ırı tuz konsantrasyonları, bitki gelişimi, verim ve özellikle kalite düşüklüğüne neden olur. Topraktaki tuzluluğun (EC) 1.7-2.5 arasında olması gerekir. Topraktaki tuz konsantrasyonu yüksek ise, koyu gri renkli ve sert dokulu gelişme olur.

    &a mp;n bsp;   

        Çiçek Hasadı

Hasat günün erken saatlerinde yapı lmalıdır. Standart karanfilde en uygun hasat zamanı dıştaki taç yaprakların çiçek sapı ile 90° açı oluşturduğu yada yere paralel hale geldiği durumdur. Sprey karanfilde ise en az iki -üç çiçek tomurcuğu açmaya başlamış olması gerekir. Hasat sırasında dipten itibaren en az iki yaprak çifti bırakılmalı ve gözün biraz üzerinden keskin bir bıçak veya makas ile gevdirme yapmadan düz bir şekilde kesilmelidir. Kesilen çiçek ağdan zedelenmeden çıkartılmalı dır. Hasattan sonra çiçek mümkün olduğu kadar çabuk bir şekilde seradan uzaklaştırılmalıdır. Eğer kesim yeri kurur ise sap su çekmez ve sapın tekrar kesilmesi gerekir.

    &a mp;n bsp;    Hasat Sonu İş lemler

Kesilmiş karanfiller çok hızlı olarak suya konulmal? ?dır. Su temiz bir su olabileceği gibi, STS (gümüş tiyosülfat) içeren (100 litre suya 200 cc) suda olabilir. Hazırlanan bu çözelti çiçeğin vazo ömrünü uzatır. Su çektirme en az 4-8 saat süreli olmalıdır.

Daha sonra çiçek sapının alttan 15 cm�lik kısmının tüm yaprakları alı nır. Üstten goncayı geçmiş olan dallar gonca vb. fazlalıklar temizlenir. Pazar isteğine göre 5�li-10�lu yada 20�li olarak demet yapılır. Demeti dış etkilerden korumak için, polyetilen, polypropilen veya beyaz kağıt silivler içine konulur. Siliv ve kutulama öncesi çiçekler iyice soğ utulmalıdır, aksi halde yoğunlaşma olur. Daha sonra karton kutulara 500 adet çiçek olacak şekilde yerleştirilir. Kutu çok doldurulmamalıdır. Hazırlanan demetlerin aynı boyda olmasına özen gösterilir. Ayrıca işleme esnasında yaprak ve dallarda görülen yanık, hastalıklı dal ve yaprakların ayı klanması zorunludur. Yoksa kalite tamamıyla düşer.

Hazı rlanan demetler depoda bekletilecek ise suya konmal? ? dır. Karanfil kesinlikle sebzeler veya meyveler ile birlikte depolanmamalıdır. Etilen zararı bu durumda artarak ortaya çıkar.